POLİKİSTİK OVER SENDROMU (PKOS) NEDİR?

Polikistik over sendromu (PKOS), günümüz için bakıldığında üreme çağındaki kadınlarda en sık görülen heterojen endokrin ve metabolik bozukluklardan biridir. Popülasyona bağlı görülme sıklığı yüzdesi %26’ya kadar çıkabilirken, genel olarak %5 ila %10 arasındadır. Ayrıca, PKOS’un temel nedeni bilinmemesine rağmen

• epigenetik,

• çevresel (beslenme düzeni, fiziksel aktivite, sigara kullanmak ve stres) ve genetik faktörler,

• doğum öncesi yüksek androjene maruz kalma

gibi maddelerin kombinasyonuyla ortaya çıktığı düşünülmektedir.

PKOS’un patogenezi net olarak bilinmese de genel olarak bakıldığında yüksek prolaktin, androjen ve luteinizan hormon (LH) seviyeleri görülmesinin yanında seks hormon bağlayıcı globülin (SHBG) değerlerinde de düşüş görülmektedir. Kronik anovulasyon, polikistik yumurtalıklar, menstrüasyon bozukluğu ve hiperandrojenizm ile karakterize olan PKOS’a sahip olan bireylerde ayrıca insülin direnci eşlik etmekte ve tip 2 diyabet, metabolik sendrom, depresyon, anksiyete ve kardiyovasküler hastalıkların görülme riski de artmaktadır.

Bunların yanında; hirşutizm, adet düzensizlikleri ve infertilite, PKOS'lu kadınların yaşadığı en üzücü semptomlar olarak kabul edilir ve bu semptomlar, kadınlarda depresyon, anksiyete ve düşük benlik saygısının başlıca nedenlerinden sorumludur.

PKOS tedavisine baktığımızda ise tek bir yaklaşım yoktur, soruna bütüncül yaklaşıp yaşam tarzı müdahelesi gerekmektedir. Yaşam tarzı müdahalesi içeriği ise beslenme tedavisi, fiziksel aktivite ve bilişsel davranışçı terapidir. PKOS’lu bireylerde bu yaşam tarzı müdahalesiyle sağlanan %5-10 oranındaki ağırlık kaybının, kardiyovasküler hastalıklar, tip 2 diyabet, endokrin ve üreme sistemi olumsuzlukları üzerinde olumlu etkileri olduğu görülmüş ve bu yaşam müdahalelerine ek olarak bazı bitkilerin nutrasötik takviye olarak kullanılması da hala araştırılmaktadır.